MANJUNATH H NELAJERI

           ಮುಜಫರ್‌ಪುರ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣ (1908) 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1908 ರಂದು, ಖುದಿರಾಮ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಚಾಕಿ ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಡಗ್ಲಾಸ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಅವರ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ಎಸೆದರು. ಇದು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಖುದಿರಾಮ್ ಬೋಸ್ ಬಂಧಿತನಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಚಾಕಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣ (1908) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಘಟನೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯು 21 ಮೇ 1908 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕಾರ್ಂಡಾಫ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಖುದಿರಾಮ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಸಹಚರರಾದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರಿಮೋಹನ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ್ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು, ಕಿಶೋರಿಮೋಹನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಳಿದಾಸ್ ಬಸು, ಉಪೇಂದ್ರನಾಥ್ ಸೇನ್, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರನಾಥ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಖುದಿರಾಮ್ ಅವರ ವಾದವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಕೀಲರು. ವಕೀಲರಾದ ಕುಲ್ಕಮಲ್ ಸೇನ್, ನಾಗೇಂದ್ರ ಲಾಲ್ ಲಾಹಿರಿ ಮತ್ತು ಸತೀಶ್ಚಂದ್ರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಂತರ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಖುದಿರಾಮ್ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರ...

 ದ್ವಿತೀಯ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸ ಪೂರ್ವ ಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆಗುವ ಸಮಾಸಕ್ಕ್ಕೆ  ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸ ವೆಂದು ಹೆಸರು.  ಎರಡು+ಕೆಲ=ಇಕ್ಕೆಲ (ಇರ್ಕೆಲ), ಮೂರು+ಮಡಿ=ಮುಮ್ಮಡಿ -ಇಕ್ಕೆಲ, ಮುಮ್ಮಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ತಪದಗಳು ಪೂರ್ವದ ಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಪದದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಆಗಿವೆ.  ದ್ವಿಗುಸಮಾಸವೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕು.   ದ್ವಿಗುಸಮಾಸ:- ಪೂರ್ವಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಪದದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಆಗುವ ಸಮಾಸವೇ ದ್ವಿಗುಸಮಾಸವೆನಿಸುವುದು. (ಇದೂ ಕೂಡ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸದ ಒಂದು ಭೇದವೇ ಎಂದು ಹೇಳುವರು.) ಎರಡು+ಕೆಲ=ಇಕ್ಕೆಲ ಮೂರು+ಮಡಿ=ಮುಮ್ಮಡಿ ಇಲ್ಲಿ, ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾದ ಪೂರ್ವ ಪದವು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಮಸ್ತಪದವಾಗಿದೆ. ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಪದವು  ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿರಲೇ ಬೇಕು . ಕನ್ನಡ - ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಒಂದು+ಕಟ್ಟು = ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಎರಡು+ಮಡಿ = ಇಮ್ಮಡಿ ನಾಲ್ಕು+ಮಡಿ = ನಾಲ್ವಡಿ ಐದು+ಮಡಿ = ಐವಡಿ ಎರಡು+ಬಾಳ್ = ಇರ್ವಾಳ್ ಮೂರು+ಗಾವುದ = ಮೂಗಾವುದ ಒಂದು+ಕಣ್ಣು = ಒಕ್ಕಣ್ಣು   ಸಂಸ್ಕೃತ - ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಪಂಚಗಳಾದ+ಇಂದ್ರಿಯಗಳು = ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಪ್ತಗಳಾದ+ ಅಂಗಗಳು = ಸಪ್ತಾಂಗಗಳು ದಶಗಳಾದ+ಮುಖಗಳು = ದಶಮ...